Quyết định hạn chế thời gian lưu thông của nhóm ô tô tải thông dụng tại Hà Nội đang gây hoang mang cho những người sử dụng xe bán tải. Sở dĩ có điều này vì Thông tư 53/2024/TT-BGTVT đã thay đổi các định nghĩa, xe bán tải vẫn có thể thuộc nhóm ô tô tải thông dụng.
Quyết định 01/2026/QĐ-UBND Hà Nội (Quyết định 01) về việc hạn chế lưu thông nhóm ô tô tải thông dụng trong nội đô đang trở thành tâm điểm bàn luận trong các hội, nhóm sử dụng xe bán tải (pickup) trên mạng xã hội.
Sở dĩ vấn đề này đang được quan tâm vì Thông tư 53/2024/TT-BGTVT đã có những quy định mới về việc phân loại phương tiện; xe bán tải vẫn có thể thuộc nhóm ô tô tải và chịu quy định về hạn chế lưu thông theo khung giờ.
Đặc điểm "nhận diện" xe bán tải đã thay đổi
Nỗi lo này xuất phát từ việc thay đổi căn cứ pháp lý trong phân loại phương tiện giao thông. Trước đây, theo QCVN 41:2019/BGTVT, xe bán tải có khối lượng chuyên chở dưới 950 kg được xem là xe con. Tuy nhiên, Thông tư 53/2024/TT-BGTVT (Thông tư 53) đã chuẩn hóa lại định nghĩa, chia xe bán tải thành hai nhóm riêng biệt, gồm: ô tô con pickup và ô tô tải pickup.
Theo Thông tư 53, xe bán tải vẫn có thể được xếp vào nhóm ô tô tải thông dụng nếu đủ điều kiện kỹ thuật
Theo đó, phụ lục IV, Thông tư 53 phân loại các dòng xe ô tô tải thông dụng. Dựa vào mục 3 và 4 của phụ lục này, xe bán tải được xếp vào nhóm "ô tô tải pickup" phải có kiểu dáng cabin tương tự ô tô con nhưng bắt buộc đáp ứng các đặc điểm kỹ thuật riêng biệt. Về số chỗ ngồi, xe cabin đơn chỉ có một hàng ghế, trong khi xe cabin kép có hai hàng ghế với tổng số người cho phép chở không quá 5 người.
Thùng hàng của ô tô tải pickup có thể dạng hở hoặc kín, liền hoặc không liền thân với cabin và phải có cửa xếp dỡ hàng. Khu vực này tuyệt đối không được trang bị tiện nghi và nội thất phục vụ chở người. Về thông số, diện tích hữu ích của sàn thùng hàng không được nhỏ hơn 1 m2. Đồng thời, tỷ lệ giữa tổng khối lượng hàng hóa cho phép chở so với tổng khối lượng người (tính 65 kg/người) phải đáp ứng đúng yêu cầu kỹ thuật quy định.
Xe bán tải được xếp vào nhóm ô tô con pickup khi có một đặc điểm khác biệt so với ô tô tải pickup
ẢNH: TN
Ngược lại, ô tô con pickup thuộc nhóm xe chở người theo mục 2, phụ lục I, Thông tư 53. Theo quy định, đây là những xe có ít nhất một đặc điểm khác biệt so với các tiêu chuẩn của ô tô tải pickup nêu trên.
Khung giờ và phạm vi hạn chế tại Hà Nội
Theo Quyết định 01, khung thời gian cao điểm hàng ngày tại Hà Nội kéo dài từ 6 - 9 giờ sáng và 16 giờ 30 - 19 giờ 30 chiều. Nhóm ô tô tải thông dụng sẽ bị hạn chế thời gian lưu thông trong nội đô.
Cụ thể, đối với xe bán tải được phân loại là ô tô tải thông dụng có khối lượng toàn bộ dưới 2 tấn, tài xế chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm. Điều này đồng nghĩa với việc phương tiện bị cấm hoàn toàn trong hai khung giờ sáng và chiều kể trên.
Đối với xe bán tải được phân loại là ô tô tải thông dụng có khối lượng toàn bộ từ 2 tấn trở lên, quy định còn nghiêm ngặt hơn khi chỉ được phép hoạt động từ 21 giờ - 6 giờ sáng hôm sau, tức cấm lưu thông phần lớn thời gian ban ngày.
Ô tô tải thông dụng có tải trọng dưới 2 tấn không được lưu thông vào giờ cao điểm trong nội thành Hà Nội
ẢNH:
Phạm vi hạn chế hoạt động được xác định từ phía bên trong đường bao trở vào trung tâm thành phố. Ranh giới này được giới hạn bởi các tuyến: Phạm Văn Đồng → Cầu Diễn → Hồ Tùng Mậu → Xuân Phương → Đường 70 → Đại lộ Thăng Long → Hoàng Tùng (Vành đai 3,5) → Lê Trọng Tấn (Hà Đông) → Văn Khê → Phúc La → Cầu Bưu → Phan Trọng Tuệ → Ngọc Hồi → Vành đai 3 → Nguyễn Văn Linh → cầu vượt nút giao Trung tâm quận Long Biên → Lý Sơn → cầu Đông Trù → Trường Sa → Hoàng Sa → Võ Văn Kiệt → cầu Thăng Long → Phạm Văn Đồng.
Sự kết hợp giữa Thông tư 53/2024/TT-BGTVT và Quyết định 01/2026/QĐ-UBND cho thấy việc quản lý xe bán tải tại Hà Nội hiện nay không còn "đánh đồng" tất cả chủng loại. Để biết chính xác chiếc xe của mình có thuộc diện bị cấm giờ cao điểm hay không, chủ xe không thể căn cứ vào mức khối lượng hàng chuyên chở cho phép khi tham gia giao thông dưới 950 kg theo QCVN 41:2019/BGTVT trước đây (đã hết hiệu lực).
